درمانگر زخم

درمان زخم بستر توسط کارشناسان مجرب

درمان زخم بستر

زخم فشاری  ( Pressure ulcers ) آسیبی است که پوست و بافت زیرین آن را تجزیه می کند.

به زخم های فشاری زخم بستر ( Bed sores ) نیز گفته می شود.

زخم فشاری زمانی ایجاد می شوند که ناحیه ای از پوست تحت فشار قرار گیرد.

زخم‌های فشاری می‌توانند از لکه‌های تغییر رنگ پوست گرفته تا زخم‌های باز که استخوان یا ماهیچه زیرین را در معرض دید قرار می‌دهند، از نظر شدت متغیر باشد.

نحوه ایجاد زخم بستر

هنگامی که فشار زیادی به ناحیه ای از پوست در مدت زمان کوتاهی وارد شود، زخم فشاری ممکن است ایجاد شود.

آنها همچنین می توانند زمانی رخ دهند که فشار کمتری در مدت زمان طولانی تری اعمال شود.

فشار اضافی باعث اختلال در جریان خون از طریق پوست می شود.

بدون خون رسانی، پوست آسیب دیده دچار کمبود اکسیژن و مواد مغذی می شود و شروع به تجزیه شدن می کند و منجر به تشکیل زخم می شود.

زخم‌های فشاری معمولاً بر افرادی تأثیر می‌گذارند که شرایط سلامتی دارند که حرکت را دشوار می‌کند، به‌ویژه آن‌هایی که محدود به دراز کشیدن روی تخت یا نشستن برای

مدت طولانی هستند.

شرایطی که بر جریان خون در بدن تأثیر می گذارد، مانند دیابت نوع 2، همچنین می تواند فرد را در برابر زخم فشاری آسیب پذیرتر کند.

افرادی که دارای بیماری زمینه ای هستند بیشتر در معرض این بیماری قرار می گیرند.

برای مثال، از هر 20 نفری که با یک بیماری ناگهانی در بیمارستان بستری می‌شوند، یک نفر دچار زخم فشاری می‌شود.

افراد بالای 70 سال به ویژه در برابر زخم های فشاری آسیب پذیر هستند، زیرا احتمال ابتلا به مشکلات حرکتی و پیری پوست بیشتر است.

علائم زخم بستر

قسمت‌هایی از بدن که بیشتر در معرض خطر ابتلا به زخم‌های فشاری هستند، قسمت‌هایی هستند که توسط مقدار زیادی چربی بدن پوشیده نشده‌اند و مستقیماً با یک

سطح نگهدارنده مانند تخت یا ویلچر در تماس هستند.

به عنوان مثال، اگر نمی توانید از رختخواب خارج شوید، در معرض خطر ابتلا به زخم های فشاری در بدن خود هستید:

  • شانه ها یا تیغه های شانه
  • آرنج ها
  • پشت سر
  • لبه های گوش شما
  • زانو، مچ پا، پاشنه پا یا انگشتان پا
  • ستون فقرات
  • استخوان دم (استخوان کوچک در پایین ستون فقرات شما)

اگر از ویلچر استفاده می کنید، در معرض خطر ابتلا به زخم های فشاری در موارد زیر هستید:

  • باسن شما
  • پشت بازوها و پاهای شما
  • پشت استخوان لگن شما

شدت زخم های بستر

متخصصان مراقبت های بهداشتی یا کارشناسان زخم، از چندین سیستم درجه بندی برای توصیف شدت زخم های فشاری استفاده میکنند.

هر چه درجه بالاتر باشد، آسیب پوست و بافت زیرین شدیدتر است.

درجه 1 زخم های بستر

زخم فشاری درجه 1 سطحی ترین نوع زخم است.

ناحیه آسیب دیده پوست رنگ طبیعی خود را از دست داده و تغییر رنگ می دهد برای مثال: در افراد سفید پوست قرمز و در افرادی که پوست تیره تر دارند بنفش یا آبی

می شود.

زخم های فشاری درجه 1 با وارد شدن فشار به آنها سفید نمی شوند.

پوست دست نخورده باقی می ماند، اما ممکن است درد یا خارش داشته باشد.

همچنین ممکن است گرم و اسفنجی یا سفت به نظر برسد.

درجه 2 زخم های بستر

در زخم فشاری درجه 2، مقداری از سطح خارجی پوست (اپیدرم) یا لایه عمیق تر پوست (درم) آسیب دیده و منجر به از بین رفتن پوست می شود.

ظاهر زخم مانند زخم باز یا تاول است.

درجه 3 زخم های بستر

در زخم های فشاری درجه 3، از دست دادن پوست در تمام ضخامت پوست رخ می دهد.

بافت زیرین نیز آسیب دیده است، اگرچه عضله و استخوان زیرین آسیب ندیده است.

زخم به صورت یک زخم عمیق و حفره مانند ظاهر می شود.

زخم فشاری درجه 4 شدیدترین نوع زخم فشاری است.

پوست به شدت آسیب دیده و بافت اطراف شروع به مردن می کند (نکروز بافت).

عضلات یا استخوان زیرین نیز ممکن است آسیب ببینند.

افراد مبتلا به زخم فشاری درجه 4 در معرض خطر بالایی برای ابتلا به عفونت های تهدید کننده زندگی هستند.

علل زخم بستر

زخم های فشاری در اثر فشار مداوم بر قسمت خاصی از بدن ایجاد می شوند.

این فشار خون رسانی به ناحیه آسیب دیده پوست را قطع می کند.

خون حاوی اکسیژن و سایر مواد مغذی است که برای کمک به حفظ سلامت بافت مورد نیاز است.

بدون خون رسانی مداوم، بافت آسیب دیده و در نهایت می میرد.

کمبود خون همچنین به این معنی است که پوست دیگر گلبول های سفید ضد عفونت را دریافت نمی کند.

هنگامی که یک زخم ایجاد می شود، می تواند توسط باکتری عفونی شود.

افراد با تحرک طبیعی دچار زخم فشاری نمی شوند، زیرا بدن آنها به طور خودکار صدها حرکت منظم انجام می دهد که از ایجاد فشار بر روی هر قسمت از بدن آنها

جلوگیری می کند.

به عنوان مثال، ممکن است فکر کنید که در هنگام خواب بی حرکت دراز کشیده اید، اما ممکن است تا 20 بار در شب موقعیت خود را تغییر دهید.

زخم های فشاری می توانند ناشی از موارد زیر باشند:

  • فشار از یک سطح سخت (مانند تخت یا ویلچر)
  • فشاری که از طریق حرکات غیر ارادی عضلانی (مانند اسپاسم عضلانی، بر روی پوست وارد می شود)
  • رطوبت (که می تواند لایه بیرونی پوست (اپیدرم) را تجزیه کند.)

مدت زمان تشکیل زخم فشاری به موارد زیر بستگی دارد:

  • مقدار فشار
  • و در آخر اینکه چقدر پوست یک فرد آسیب پذیر است

زخم فشاری درجه 3 یا 4 می تواند به سرعت ایجاد شود. به عنوان مثال، در افراد مستعد، زخم فشاری تمام ضخامت گاهی تنها در 1 یا 2 ساعت ایجاد می شود.

با این حال، در برخی موارد، آسیب تنها چند روز پس از وقوع آسیب آشکار می شود.

خطر افزایش زخم بستر

عوامل متعددی وجود دارد که خطر ابتلا به زخم فشاری را افزایش می دهد. این شامل:

  • مشکلات حرکتی
  • تغذیه نامناسب
  • شرایط سلامتی
  • پیری پوست
  • بی اختیاری ادرار ویا بی اختیاری روده
  • شرایط جدی سلامت روان

این موارد در زیر با جزئیات بیشتر مورد بحث قرار گرفته است.

مشکلات حرکتی در زخم های بستر

هر چیزی که بر توانایی شما برای حرکت بخشی یا تمام بدن شما تأثیر می گذارد.

دلایل احتمالی برای داشتن مشکل حرکتی عبارتند از:

  • داشتن آسیب نخاعی که باعث فلج شدن برخی یا تمام اندام های شما می شود.
  • آسیب مغزی ناشی از رویدادی مانند سکته مغزی یا آسیب شدید سر که منجر به فلج می شود.
  • داشتن شرایطی که باعث آسیب تدریجی به اعصابی می شود که بدن شما برای حرکت بخشی از بدن از آن استفاده می کند (مانند بیماری آلزایمر، ام اس (MS) یا بیماری پارکینسون.)
  • داشتن درد شدید که حرکت بخشی یا تمام بدن را دشوار می کند.
  • داشتن شکستگی استخوان.
  • بهبودی از عوارض جراحی.
  • در کما بودن.
  • داشتن شرایطی که حرکت مفاصل و استخوان‌ها را دشوار می‌کند (مانند آرتریت روماتوئید).

تغذیه نامناسب 

برخی مکمل های غذایی مانند پروتئین، روی و ویتامین C نشان داده اند که بهبود زخم را تسریع می کنند.

اگر رژیم غذایی شما فاقد این ویتامین ها و مواد معدنی باشد، ممکن است پوست شما در برابر ایجاد زخم های فشاری آسیب پذیرتر باشد.

در نتیجه ممکن است کارشناس زخم شما را به یک متخصص تغذیه معرفی کنند تا یک برنامه غذایی مناسب برای شما تهیه شود.

برای اینکه پوست شما سالم بماند، به مواد مغذی نیاز دارد که تنها با خوردن یک رژیم غذایی مغذی می توان آن را تامین کرد.

دلایلی که رژیم غذایی شما ممکن است فاقد مواد مغذی باشد عبارتند از:

  • بی اشتهایی عصبی ،یک وضعیت سلامت روان که در آن فرد وسواس ناسالمی برای حفظ وزن کم دارد.
  • کم آبی بدن، شما مایعات کافی در بدن خود ندارید
  • دیسفاژی، مشکل در بلع غذا

شرایط سلامتی 

یک بیماری زمینه ای که جریان خون شما را مختل می کند یا پوست شما را در برابر صدمه، آسیب پذیرتر می کند می توانند موجب زخم بستر شود.

شرایط بهداشتی که می تواند شما را در برابر زخم فشاری آسیب پذیرتر کند عبارتند از:

  • دیابت نوع 1 و دیابت نوع 2، سطوح بالای قند خون مرتبط با دیابت می تواند جریان طبیعی خون را مختل کند.
  • بیماری شریانی محیطی (PAD)، خون رسانی در پاها به دلیل تجمع مواد چرب در شریان ها محدود می شود.
  • نارسایی قلبی، آسیب قبلی به قلب به این معنی است که دیگر قادر به پمپاژ خون کافی در اطراف بدن نیست.
  • نارسایی کلیه، کلیه بیشتر یا تمام عملکردهای خود را از دست می دهد، که می تواند منجر به تجمع سموم خطرناک (سم) در خون شود که میتواند باعث آسیب بافت شود.
  • بیماری مزمن انسدادی ریه (COPD)، مجموعه ای از بیماری های ریوی. سطوح پایین اکسیژن در خون مرتبط با COPD می تواند پوست را در برابر صدمه، آسیب پذیرتر کند.

پیری پوست در مواقع زخم بستر

دلایل مختلفی وجود دارد که پیری پوست در برابر زخم های فشاری آسیب پذیرتر است. این شامل:

  • با افزایش سن، پوست مقداری خاصیت ارتجاعی خود را از دست می دهد (کشش) که آن را در برابر صدمه، آسیب پذیرتر می کند.
  • کاهش جریان خون در پوست، به دلیل اثرات پیری
  • با افزایش سن، به خصوص افراد بالای 70 سال میزان چربی زیر پوست کاهش می یابد.

بی اختیاری ادرار و مدفوع

هم بی اختیاری ادرار (ناتوانی در کنترل مثانه) و هم بی اختیاری روده (ناتوانی در کنترل روده) می توانند باعث مرطوب شدن مناطق خاصی از پوست و آسیب پذیر شدن

آنها در برابر عفونت شوند.

این امر می تواند باعث ایجاد زخم های فشاری شود.

شرایط سلامت روان

افراد مبتلا به بیماری های روانی شدید مانند اسکیزوفرنی (شرایطی که در آن افراد در تشخیص تفاوت بین واقعیت و تخیل مشکل دارند) یا افسردگی شدید، خطر ابتلا به

زخم های فشاری را افزایش می دهند.

تشخیص زخم بستر

زخم های فشاری با نگاه کردن به آنها به راحتی تشخیص داده می شوند.

با این حال، متخصصان بهداشت ترجیح می دهند در وهله اول از ایجاد زخم جلوگیری کنند، بنابراین ارزیابی خطر ابتلا به آن در افراد مهم است.

به عنوان بخشی از فرآیند ارزیابی ریسک، موارد زیر در نظر گرفته خواهد شد:

  • سلامت عمومی شما
  • توانایی شما برای حرکت
  • آیا مشکلی دارید که ممکن است بر وضعیت بدن شما تأثیر بگذارد؟
  • آیا علائمی دارید که ممکن است نشان دهنده عفونت باشد؟
  • سلامت روان شما
  • آیا در گذشته زخم فشاری داشته اید؟
  • چه بی اختیاری ادرار یا بی اختیاری روده داشته باشید؟
  • رژیم غذایی شما
  • سیستم گردش خون شما چقدر خوب کار می کند؟

به عنوان بخشی از ارزیابی خطر، ممکن است برای آزمایش خون و ادرار معرفی شوید.

آزمایش خون می تواند روش خوبی برای ارزیابی وضعیت سلامت عمومی شما و اینکه آیا رژیم غذایی شما تغذیه کافی را فراهم می کند یا خیر.

از آزمایشات ادرار می توان برای بررسی میزان عملکرد کلیه ها و اینکه آیا عفونت ادراری دارید استفاده کرد، که در صورت بی اختیاری یا آسیب به ستون فقرات می تواند

باعث نگرانی شود.

خود ارزیابی در تشخیص زخم بستر

اگر تصور می شود در معرض خطر ابتلا به زخم فشاری هستید، اما در بیمارستان یا خانه مراقبت نمی مانید، ممکن است به شما توصیه شود که به طور منظم علائم

اولیه این بیماری را بررسی کنید.

مراقب نواحی تغییر رنگ و لکه هایی از پوست باشید که در لمس به طور غیرعادی اسفنجی یا سفت می شوند.

از یک آینه برای بررسی قسمت هایی از بدن که به سختی دیده می شوند، مانند پشت یا باسن خود استفاده کنید.

در صورت مشاهده علائم آسیب با کارشناس زخم یا تیم مراقبت های بهداشتی خود تماس بگیرید.

درمان و پیشگیری از زخم بستر

درمان زخم بستر شامل استفاده از پانسمان ها، کرم ها و ژل هایی است که برای تسریع روند بهبود و کاهش فشار طراحی شده اند.

گاهی اوقات برای جدی ترین موارد جراحی توصیه می شود.

برای برخی افراد، زخم فشاری یک ناراحتی است که نیاز به مراقبت های پرستاری جزئی دارد.

اما برای برخی دیگر، این زخم ها می توانند جدی باشند و منجر به عوارض تهدید کننده زندگی، مانند مسمومیت خون یا قانقاریا شوند.

درمان زخم فشاری می تواند ناخوشایند، ناراحت کننده و چالش برانگیز باشد.

بنابراین، طیف وسیعی از تکنیک ها برای جلوگیری از توسعه آنها در وهله اول استفاده می شود.

این تکنیک ها شامل:

  • تغییر مرتب موقعیت یک فرد
  • استفاده از تجهیزاتی برای محافظت از قسمت‌های آسیب‌پذیر بدن (مانند تشک‌ها و بالشتک‌های طراحی شده خاص)

درمان زخم بستر بسته به درجه زخم ممکن است متفاوت باشد.

گزینه های درمانی ممکن است شامل تغییر مرتب وضعیت بدن یا استفاده از تشک ها و پانسمان های مخصوص برای کاهش فشار یا محافظت از پوست باشد.

در برخی موارد ممکن است نیاز به جراحی باشد.

متأسفانه، حتی با بالاترین استانداردهای مراقبت، همیشه نمی توان از زخم فشاری در افراد به ویژه آسیب پذیر جلوگیری کرد.

برای اطلاعات بیشتر درباره درمان زخم فشاری و پیشگیری از زخم فشاری می توانید بقه کارشناس زخم آقای امین موسوی مراجعه

نمایید.

آقای امین موسوی یکی از بهترین کارشناس زخم در تهران می باشد که شما می توانید با خیال راحت نزد ایشان جهت معاینه و

درمان مراجعه نمایید.

وظایف کارشناس زخم در مورد زخم بستر

زخم فشاری یک مشکل بهداشتی پیچیده است که از عوامل مرتبط زیادی ناشی می شود.

بنابراین، مراقبت شما باید توسط کارشناس زخم با تجربه ای صورت گیرد.

کارشناس زخم در ابتدا بیمار را معاینه می نماید و در مورد هر گونه عواملی که منجر به بیماری زخم بسر یا زخم فشاری شده است،

بررسی و درمان می کند.

آیا تغییر موقعیت در بهبود و درمان زخم فشاری موثر است؟

مهم است که از وارد کردن فشار به نواحی آسیب پذیر در برابر زخم فشاری یا جایی که زخم های فشاری قبلاً ایجاد شده اند،

خودداری کنید.

حرکت دادن و تغییر مرتب موقعیت خود به جلوگیری از ایجاد زخم فشاری کمک می کند و فشار روی زخم های ایجاد شده را کاهش

می دهد.

پس از تکمیل ارزیابی ریسک، کارشناس زخم شما یک «جدول زمانی تغییر موقعیت» را تهیه می‌کند که بیان می‌کند که هر چند وقت

یک ‌بار باید جابه‌جا شوید.

برای برخی افراد، این ممکن است هر 15 دقیقه یک بار باشد.

برخی دیگر ممکن است فقط هر 2 ساعت یک بار نیاز به جابجایی داشته باشند.

ارزیابی خطر همچنین موثرترین راه را برای جلوگیری از تحت فشار قرار دادن مناطق آسیب پذیر پوست در صورت امکان در نظر می گیرد.

همچنین ممکن است به شما آموزش و مشاوره در مورد:

  • وضعیت صحیح نشستن و دراز کشیدن
  • تنظیم وضعیت نشستن و دراز کشیدن خود
  • بهترین روش برای حمایت از پاهای خود
  • نحوه حفظ وضعیت بدنی خوب
  • تجهیزات ویژه ای که باید استفاده کنید و نحوه استفاده از آن
  • تشک و کوسن
  • و در آخر هر چند وقت یکبار نیاز به حرکت یا جابه‌جایی دارید، مورد بررسی قرار می گیرد.

طیف وسیعی از تشک ها و بالشتک های مخصوص وجود دارد که می تواند فشار را بر روی قسمت های آسیب پذیر بدن کاهش دهد.

کارشناس زخم شما در مورد انواع تشک ها و کوسن هایی که برای شما مناسب تر هستند صحبت خواهند کرد.

کسانی که تصور می شود در معرض خطر ابتلا به زخم های فشاری هستند یا از قبل زخم های فشاری درجه 1 یا 2 دارند، معمولاً از تشک فوم مخصوص طراحی شده

بهره می برند که فشار وارده بر بدن آنها را کاهش می دهد.

افراد مبتلا به زخم فشاری درجه 3 یا 4 به تشک یا سیستم تخت پیچیده تری نیاز دارند.

به عنوان مثال، تشک هایی وجود دارند که می توانند به جریان ثابت هوا متصل شوند که به طور خودکار برای کاهش فشار در صورت لزوم تنظیم می شود.

پانسمان زخم های بستر

پانسمان ها و بانداژهای طراحی شده ویژه را می توان برای محافظت از زخم های فشاری و تسریع روند بهبود استفاده کرد.

نمونه هایی از این نوع پانسمان ها عبارتند از:

پانسمان های هیدروکلوئیدی

این پانسمان ها حاوی ژل مخصوصی هستند که رشد سلول های جدید پوست را در زخم تحریک می کند و در عین حال ناحیه سالم

اطراف پوست را خشک نگه می دارد.

پانسمان های آلژینات

این ها از جلبک دریایی ساخته شده اند و حاوی سدیم و کلسیم هستند که برای تسریع روند بهبودی شناخته شده اند.

کرم ها و پمادها

آماده‌سازی‌های موضعی، مانند کرم‌ها و پمادها، می‌توانند برای کمک به تسریع روند بهبودی و جلوگیری از آسیب بیشتر بافت استفاده شوند.

آنتی بیوتیک در بهبودی زخم بستر

اگر زخم فشاری دارید، به طور معمول آنتی بیوتیک برای شما تجویز نمی شود.

اینها معمولاً فقط برای درمان زخم فشاری عفونی و جلوگیری از گسترش عفونت تجویز می شوند.

کرم ضد عفونی کننده همچنین ممکن است مستقیماً روی زخم های فشاری اعمال شود تا باکتری های موجود را از بین ببرد.

دبریدمان چیست؟

در برخی موارد، ممکن است لازم باشد بافت مرده از زخم برداشته شود تا به تحریک روند بهبودی کمک کند.

این روش به عنوان دبریدمان شناخته می شود.

اگر مقدار کمی از بافت مرده وجود داشته باشد، ممکن است بتوان آن را با استفاده از پانسمان ها و خمیرهای طراحی شده مخصوص جدا کرد.

مقدار زیادی از بافت مرده ممکن است با استفاده از وسایل مکانیکی برداشته شود.

برخی از تکنیک های دبریدمان مکانیکی عبارتند از:

پاکسازی و آبیاری تحت فشار

جایی که بافت مرده با استفاده از جت های آب فشار بالا برداشته می شود

اولتراسوند

بافت مرده با استفاده از امواج انرژی با فرکانس پایین برداشته می شود

لیزر

بافت مرده با استفاده از پرتوهای متمرکز نور برداشته می شود

دبریدمان جراحی

بافت مرده با استفاده از ابزارهای جراحی مانند چاقوی جراحی و فورسپس برداشته می شود.

از یک بی حس کننده موضعی برای بی حس کردن ناحیه پوست و بافت اطراف زخم استفاده می شود تا دبریدمان هیچ درد یا ناراحتی ایجاد نکند.

ماگوت تراپی زخم چیست؟

ماگوت درمانی که به نام لارو درمانی نیز شناخته می شود، یک روش جایگزین برای دبریدمان است.

ماگوت ها برای دبریدمان ایده آل هستند.

زیرا از بافت مرده و عفونی بدون تماس با بافت سالم تغذیه می کنند.

آنها همچنین با آزاد کردن موادی که باکتری ها را از بین می برند و روند بهبودی را تحریک می کنند، به مبارزه با عفونت کمک می کنند.

در طول درمان انگل، ماگوت ها در یک پانسمان زخم مخلوط می شوند و ناحیه با گاز پوشانده می شود.

پس از چند روز، پانسمان برداشته شده و ماگت ها خارج می شوند.

بسیاری از مردم ممکن است ایده درمان انگل را بیهوده بدانند، اما تحقیقات نشان داده است که اغلب موثرتر از روش های سنتی تر دبریدمان است.

عمل جراحي در درمان زخم بستر

بهبود زخم فشاری درجه 3 یا 4 همیشه امکان پذیر نیست.

در چنین مواردی، برای بستن زخم و جلوگیری از آسیب بیشتر به بافت، جراحی لازم است.

درمان جراحی شامل تمیز کردن زخم و بستن آن با کنار هم قرار دادن لبه های زخم (بستن مستقیم)، یا با استفاده از بافت منتقل شده از قسمت نزدیک بدن (بازسازی فلپ)

است.

جراحی زخم فشاری می تواند چالش برانگیز باشد، به خصوص به این دلیل که اکثر افرادی که این روش را انجام می دهند در حال حاضر در وضعیت سلامتی ضعیفی

هستند.

خطر بروز تعداد زیادی از عوارض احتمالی پس از جراحی وجود دارد، از جمله:

  • عفونت
  • مرگ بافت فلپ کاشته شده
  • ضعف عضلانی
  • تاول (محلول های کوچکی از مایع که در داخل پوست ایجاد می شود)
  • عود زخم های فشاری
  • مسمومیت خون
  • عفونت استخوان (استئومیلیت)
  • خونریزی داخلی
  • آبسه (مجموعه های دردناک چرک که در داخل بدن ایجاد می شود)
  • ترومبوز ورید عمقی (لخته خونی که در داخل وریدهای پا ایجاد می شود)

با وجود خطرات، جراحی اغلب برای جلوگیری از عوارض تهدید کننده زندگی مانند مسمومیت خون و قانقاریا (پوسیدگی یا مرگ بافت زنده) ضروری است.